درباره وبلاگ

تقویم ایرانی

مطابق اوستا، ایرانیان باستان از تقویم خورشیدی پیروی می کردند. در هپتان یشت می خوانیم:  " فرا رسیدن فصل در زمان مناسب سال خورشیدی " . ایرانیان سال را از بهار آغاز می کردند و آنرا به 6 قسمت تقسیم می کردند و 5 روز اول هر کدام از این 6 فسمت را جشن می گرفتند که اصلطلاحاً گاهمبار (Gahambar ) یا گاهنبار نامیده می شود.

در اوستا می توان اطلاعاتی درباره این گاهنبارها  پیدا کرد:

Maidh-yo-zarem   : (ميديوزَرِم) – میانه بهار یا میانه فصل سبز – وقتی که سبزیجات تازه به وفور یافت می شود. ( از دهم تا چهاردهم اردیبهشت )

Maidh-yo-shema   : (ميديوشـِم ) – میانه تابستان – زمان برداشت محصول غلات ( از هشتم تا دوازدهم تیر ماه )

Paiti-shahem        : (پَـتيَـه‌شَـهيم) – پایان تابستان – زمان برداشت محصول میوه جات ( از 21 تا 25 شهریور )

Aya-threm             : (اَياثرِم )  - آغاز فصل سرما – کاشت محصولات زمستانی ( از 21 تا 25 مهر )

Maidh-ya-rem        : (ميديارِم) – زمان استراحت کامل  ( از 11 تا 15 دی ماه )

Hamas-path-maedem : (هَـمَـسپَـت‌مَـدَم) : برابري شب و روز يا برابري سرما و گرما (منظور پايان زمستان و هنگام اعتدال بهاري) – آماده شدن برای باز زنده شدن طبیعت ( از 25 تا 29 اسفند )

( تاریخها مطابق تقویم فعلی است )

برخی منابع این گاهنبارها را با 6 مرحله آفرینش یکی می دانند که عبارت است از آسمان، آب، زمین،گیاه، جانوران و مردم .

پس از آن تقویم به 12 ماه 30 روزه تقسیم شد. به این 360 روز در پایان سال 5 روز اضافه می شد که به پنجه موسوم است و سال در روز اعتدال بهاری آغاز می گشت. همزمانی باز زنده شدن طبیعت با تولد سال تازه خود مفهومی عمیق در فرهنگ ایرانی دارد.

ایرانیان عصر باستان که منجمین و ریاضیدانهای برجسته ای بودند خیلی زود دریافتند که تعداد روزها در هر سال نه یک عدد صحیح بلکه رقمی اعشاری است که عبارت است از 365.242190 روز . به هر جهت آنان سعی کردند تفاوت را با قرار دادن یک سال کبیسه به حداقل برسانند. شواهد حاکی است هر زمان که تفاوت صفر می شد و آغاز سال با شروع اعتدال بهاری دقیقاً منطبق می گشت ایرانیان آغاز سال را "نوروز" می نامیدند و هر گاه تفاوتی وجود داشت، آنرا صرفاً "سال نو " نام می نهادند. امروز ما می دانیم که یک نوروز در 1725 قبل از میلاد اتفاق افتاد که توسط زرتشت پیش بینی شده بود و نوروز دیگر در 487 قبل از میلاد مسیح بود که در مراسم ویژه ای در تخت جمشید جشن گرفته شد.

روزهای ماه :

همانطور که می دانید هر ماه 30 روزه در تقویم ایرانی نام مشخصی دارد. این 30 روز در واقع به دو قسمت 7 روزه و دو قسمت 8 روزه تقسیم می شود. گروه اول با نام اهور مزدا آغاز می شود. گروه دوم درباره برخی عناصر گیتی است. گروه سوم مربوط به برخی صفات نیک انسانی است و گروه چهارم ترکیبی از موارد دیگر است. نامها از قرار زیر است :

روز اول – اورمزد یا اهورا مزدا – دارنده خرد جاوید

روز دوم – بهمن – خرد نیکو

روز سوم – اردیبهشت – حقیقت – طبیعت

روز چهارم – شهریور – قوانین نیکو

روز پنجم – سپیندار مذ یا اسفند – نیکوکاری و درست کاری

روز ششم – خرداد – کمال

روز هفتم – امرداد – جاودانگی

روز هشتم – دی به آذر – آفرنیش

روز نهم – آذر – آتش

روز دهم – آبان – آب

روز یازدهم – خور یا خورشید

روز دوازدهم – ماه

روز سیزدهم – تیر – ستاره

روز چهاردهم – گوش – زندگی

روز پانزدهم – دی به مهر – آفرینش

روز شانزدهم – مهر – عشق و دوستی

روز هفدهم – سروش – فرمانبرداری

روز هجدهم – رشن – عدالت

روز نوزدهم – فروردین – پیشرفت

روز بیستم – ورهرام – پیروزی

روز بیست و یکم – رام – خوشی، مسرت و لذت

روز بیست و دوم – باد

روز بیست و سوم – دی به دین – آفرینش

روز بیست و جهارم – دین – هوشیاری و آگاهی – ( دین به معنای آوای درون است )

روز بیست و پنجم – اِرد – شادی

روز بیست و ششم- اشتاد – حقیقت

روز بیست و هفتم – آسمان

روز بیست و هشتم – زمیاد – زمین

روز بیست و نهم – مانتره سپند – خلوص

روز سی ام – انارام – نور ابدی و ازلی

روزهای پنجه هم عبارتند از :

1- Ahunavad    2- Oushtavad   3- Spentahmad  4- Vohu Khashatr      5- Vahista Isht

اَهنَوَد   اُشتَوَد   سِپَنتَمَد   وُهوخَشَتر وَهِشتواِش

هر گاه نام ماه و نام روز یکسان می شد، در ایران زمین جشنی بر پا می شد و مردم به جشن و شادی می پرداختند.

پانوشت : دیگه نبینم کسی بگه ماه مرداد. ماه مرداد یعنی ماه مردن و نیست شدن در حالیکه امرداد یعنی جاودانگی و بی مرگی چون اَ اینجا برای نفی به کار رفته است.

 کلمات کلیدی ( keywords ) : تقویم ایرانی - تقویم باستانی ایران - گاهنبارها - نام روزهای ماه - جشنهای ایران باستان - نوروز - شرح گاهنبارها - ۶ گاهنبار سال - معنای گاهنبارها

 .: آرش :.

تاريخچه كامل و دقيق ولنتاين در دست نيست و آنچه از پيشينه اين روز مي دانيم با افسانه درآميخته است. امروزه كليساى كاتوليك به اين نتيجه رسيده است كه حداقل سه قديس وجود داشته اند كه همگى به شهادت رسيده اند. به همين دليل چندين افسانه سعى در بازگوئى تاريخچه اين آئين دارند اما آنچه كه از همه قابل باورتر و نزديكتر به عقل مي آيد اين است كه گفته مى‍شود ولنتاين كشيشى بوده كه در قرن سوم ميلادى در رم زندگى مي كرده است. زمانى كه امپراتور كلوديوس دوم به اين نتيجه رسيد كه مردان مجرد نسبت به آنانى كه همسر و فرزند دارند سربازان جنگجوتر و بهترى هستند، وى ازدواج را براى مردان مجرد و جوانى كه در ارتش خدمت مي کردند ممنوع كرد.پدر ولنتاين بخاطر غير عادلانه بودن فرمان امپراتوربا برگزارى مخفيانه مراسم ازدواج به مخالفت با كلوديوس پرداخت. وقتى راز ولنتاين آشكار شد امپراتور امر به اعدام او داد. با توجه به آنچه كه در افسانه آمده كشيش ولنتاين اولين كارت تبريك «ولنتاين» را زمانيکه در زندان بود، فرستاده است. او عاشق يك دختر جوان شده بود،دختري كه احتمالا فرزند زندانبان بود، همان كسى كه در طى دوران زندان به ديدار او مى رفته ‍است.

گقته مي شود ولنتاين براى او نامه‍ايى نوشته و در انتها امضاء كرده : «از طرف ولنتاين تو». (اصطلاحي كه تا به امروز مورد استفاده قرار گرفته و به وفور بر روى كارتهاى ولنتاين مشاهده مي شود ).

اين روزها تب ولنتاين همه جاي دنيا رو فرا گرفته و شايد خوندن سنتهاي كشورهاي ديگر هم خالي از لطف نباشه...

در اتريش نمونه هاي سنتي زيادي وجود داره كه ممكنه مربوط باشه به سنت روز ولنتاين مثلا يك سنت اينه كه به معشوقه يك دسته گل هديه ميكنند. بارزترين هديه ولنتايين از يك بالشتك ساتن معطر ساخته شده كه به حالت خاصي با قلب طراحي شده و با پشته هاي رنگين و همچنين نمادي از پرنده هاي كوچك و يا پرنده هاي بهشتي تزيين شده . همه اينها در جعبه مخصوصي قرار داده شده تا ماندگار و شيك و گرانقيمت جلوه كنه . « در انگليس نمونه هايي پيدا ميشود از قلبهايي كه بر روي آنها روز ولنتاين تبريك گفته شده در اين كشور در هر بخشي با سنتهاي خاص آن منطقه اين روز جشن گرفته ميشود با نزديك شدن اين روز تمام مجله ها قطعه هاي ادبي و شعر براي روز ولنتاين چاپ مي كنند . كارتهاي ولنتاين زيادي هم هست كه بطور زيبا و خاصي طراحي شده كه هر كدام شكل خاصي براي خودشان دارند.

چهارده فوريه روز ولنتاين روزي كه به روز عشاق بيشتر معروف شده و كلمه دوستت دارم آسانتر روي لبها مياد. ولنتاين هيچ نزديكي با فرهنگ و تاريخ و تمدن ما نداره ولي روز عشق جهاني تاريخ و تمدن را نميشناسه. اين روز بهانه خيلي خوبيه براي خيلي از كارها. اين جشن بدون هديه هيچ لطفي نداره... هر چند ريشه ولنتاين در ايتالياست ولي هر چه هست ولنتاين يك بهانه است ، بهانه اي براي نمايش جمله دوستت دارم .

در يك روز قرمز، محبت مردم زمين در جعبه هاي شكلات بسته بندي مي شود، یا در  گلهاي زمستاني که به دوستان هديه مي شود يا در چشمان عروسك هاي بي جان.

چه كسي مي دانست، اينجا، در سرزمين فرهاد كه كوه را كند براي شيرين، در سرزمين ليلي كه كه دل داد به مجنون، قصه عشق را، ما از  زبان «قديس ولنتاين» در گوش هم بخوانيم.
ما هم اسطوره هاي عشق فراوان داريم، فرصت شادي زياد داريم.

مگر نه اينكه عرفان مولاناي ما شهره عالم است، فرزندان ما صداي ولنتاين را مي شنوند به جاي قصه هاي عشق خودي: ليلي و مجنون، شيرين و فرهاد، ويس و رامين و بيژن و منيژه.
همانطور که در مطالب قبلي هم آمده است ، روزي که در سنت ما ايرانيان به عنوان روز عشاق شناخته مي شود در واقع همان اسپندگان معادل با 29 اسفند ماه مي باشد . ما هم از قديم عشق را مي شناختيم و به آن بها مي داديم .

پس چرا امروزه  ما بايد با  دنيا همصدايي كنيم؟ چه كسي مي داند دنيا با قصه هاي عشق ما همصدايي نخواهد كرد؟

ولنتاين مبارك!

کلمات کلیدی: تاریخچه ولنتاین - پیشینه ولنتاین - اسفندگان و ولنتاین - روز عشق - هدایای ولنتاین -

.: سارا :.